Sta jij ook buiten als de lucht dichtgaat?

Onweer: zo werkt het

1. Een weermodel kijkt vooruit. Ik gebruik de gegevens van Open-Meteo. Het model rekent uur voor uur uit hoe onrustig de lucht boven Vianen wordt en of er onweer verwacht wordt. Ik kijk naar de komende 12 uur.

2. CAPE. Dit is de energie in de lucht waarmee onweerswolken groeien, uitgedrukt in J/kg. Hoe hoger het getal, hoe sneller een bui kan uitgroeien. Onder 300 is er weinig aan de hand, vanaf ongeveer 1000 is stevig onweer mogelijk.

Wat de woorden betekenen. Rustig: weinig energie in de lucht. Mogelijk: CAPE vanaf 300, een bui kan ontstaan. Kans: het model verwacht onweer in de komende 12 uur, of de CAPE is 1000 of hoger. Grote kans: het model verwacht onweer binnen 3 uur en de CAPE is 800 of hoger. Dan stuur ik ook een alert.

Let op. Een weermodel weet niet precies waar een bui valt. Hij kan net langs Vianen trekken. Kijk daarom ook naar de radar hieronder en naar de waarschuwingen van het KNMI.

Nu: gegevens laden
Bron: Open-Meteo (weermodel)

Zo wordt dit berekend

1. Een satelliet kijkt vooruit. Ongeveer 1,5 miljoen kilometer vóór de aarde, richting de zon, hangt de satelliet SOLAR-1. Hij meet de zonnewind: een stroom deeltjes van de zon die onze kant op komt. Die doet er nu ongeveer een uur over om hier te komen. Zo weten we het eerder dan het noorderlicht zelf.

2. Wat telt. Hoe snel de wind is, en vooral de Bz: de richting van het magnetisch veld in die wind. Wijst die naar het zuiden (een negatief getal), dan gaat de aarde als het ware open en stroomt er energie naar binnen. Dat veroorzaakt noorderlicht.

3. De Kp. Dat is een cijfer van 0 tot 9 voor hoe onrustig het aardmagnetisch veld nu al is. Boven Nederland is meestal pas vanaf Kp 6 tot 7 iets te zien.

4. Mijn rekenmodel. Het combineert die gegevens en rekent uit hoe groot de kans is dat de Kp het komende uur 6 of hoger wordt. Dat is het percentage in de tegel. Ik heb het getest op bijna drie jaar echte metingen.

Wat de woorden betekenen. Rustig: weinig aan de hand. Kleine kans: de Kp loopt wat op. Kans: 25% kans of meer, of Kp 5 of hoger. Goede kans: 50% kans of meer, of de Kp is al hoog (6,5 of hoger). Dan stuur ik ook een alert.

Let op. Het blijft een inschatting, geen garantie. Met het blote oog is het boven Nederland vaak vaag. Met een camera op een statief zie je meer. Bewolking telt ook mee, kijk dus ook naar de radar.

Nu: gegevens laden
Bron: NOAA Space Weather Prediction Center

Bewolking: zo werkt het

Het percentage. Dit is hoeveel van de lucht boven Vianen nu met wolken bedekt is, volgens Open-Meteo. 0% is een open lucht, 100% een dichte wolkendeken.

Waarom het ertoe doet. Voor noorderlicht en sterren wil je een open lucht: bij meer dan ongeveer 70% bewolking is er weinig te zien. Voor een kleurige zonsondergang zijn juist een paar wolken mooi, want die vangen het licht.

Temperatuur en wind. Daaronder zie je de temperatuur en de windsnelheid in km/u, gemeten op 10 meter hoogte.

Let op. Het blijft een model. De werkelijke lucht kan afwijken, kijk dus ook gewoon even naar buiten.

Nu: gegevens laden
Bron: Open-Meteo (weermodel)